Wie denkt aan Oostenrijkse wijn, denkt vaak eerst aan Riesling. Toch is het de Grüner Veltliner die het land op de wijnkaart heeft gezet als een van de interessantste witwijnlanden van Europa. Deze druif, bijna uitsluitend geteeld in Oostenrijk en delen van Slowakije en Tsjechië, levert wijnen met een herkenbaar peperig karakter dat je nergens anders vindt.
Grüner Veltliner dankt zijn naam deels aan zijn kenmerkende specerijtoon: een subtiele witte peper die in de neus en op de tong terugkomt, naast aroma's van groene appel, citrus en soms een licht groentachtige ondertoon die aan asperge of erwt doet denken. De druif heeft van nature een hoge zuurgraad, wat de wijnen fris en levendig houdt, gecombineerd met een volle, soms bijna olieachtige textuur bij de betere versies.
Die combinatie van frisheid en body maakt Grüner Veltliner veelzijdig. Eenvoudige versies drink je licht gekoeld als aperitief, terwijl de beste wijngaarden, vaak op steile terrassen langs de Donau, wijnen opleveren met een complexiteit die kan wedijveren met gerijpte witte Bourgogne.
De belangrijkste gebieden liggen in Neder-Oostenrijk, met de Wachau, Kremstal en Kamptal als bekendste namen. Ook het Traisental, iets ten zuidoosten daarvan, levert uitstekende Grüner Veltliner, met wijngaarden op leisteen- en löss-bodems die de druif zijn minerale karakter geven. De rivier de Donau speelt een belangrijke rol: ze zorgt voor temperende invloeden die de druiven langzaam en gelijkmatig laten rijpen, wat resulteert in wijnen met zowel rijpheid als frisheid.
Een van de meest gerenommeerde producenten uit het Traisental is Markus Huber, wiens wijnen internationaal hoge waarderingen hebben gekregen. Zijn aanpak laat precies zien waarom Grüner Veltliner uit dit gebied zo gewild is: precisie in de wijngaard, gecombineerd met minimale ingrepen in de kelder.
Lees meer over de honderd punten voor Markus Huber
Niet elke Grüner Veltliner is hetzelfde. Instapversies zijn licht, fris en direct te drinken, met nadruk op fruit en die kenmerkende peperigheid. Wijnen van oudere wijnstokken en specifieke, geclassificeerde percelen, vaak aangeduid als Erste Lage, hebben veel meer diepte, met tonen van rijp steenfruit, honing en een minerale, bijna rokerige ondertoon. Deze wijnen kunnen ook uitstekend rijpen op fles, iets wat bij witte wijn niet vaak wordt verwacht.
Er bestaat ook een zoete stijl, gemaakt van laat geoogste of bevroren druiven, vergelijkbaar met een Duitse Eiswein. Deze zeldzamere versies tonen een heel andere kant van de druif: geconcentreerd, honingzoet en met behoud van de karakteristieke frisheid.
Deze druif is een van de meest veelzijdige witte wijnen aan tafel. De combinatie van frisse zuren en een licht kruidig karakter maakt hem geschikt voor gerechten die andere witte wijnen juist lastig vinden. Asperges, van oudsher een notoir moeilijk te combineren groente, gaan uitstekend samen met een droge Grüner Veltliner. Ook bij sushi, gefrituurde gerechten en Aziatische keuken met een vleugje kruiden komt de druif goed tot zijn recht.
Voor een klassieke combinatie kun je denken aan Wiener Schnitzel, waarbij de frisheid van de wijn het vet van het gerecht doorbreekt. Ook bij geitenkaas en andere zachte, licht zure kazen werkt de druif verrassend goed.
Vergeleken met Sauvignon Blanc, die vaak explicieter fruitig en kruidig is, is Grüner Veltliner subtieler en minder uitgesproken in het glas, met meer nadruk op mineraliteit dan op tropisch fruit. Tegenover een volle, houtgerijpte Chardonnay is Grüner Veltliner juist frisser en directer, zonder de boterige, romige tonen die houtrijping meebrengt.
Bekijk onze Sauvignon Blanc wijnen
Grüner Veltliner is een van die druiven die met elk glas meer laat zien. De eenvoudige versies zijn ideaal als toegankelijke, verfrissende witte wijn voor elke dag, terwijl de topwijnen laten zien hoeveel complexiteit en rijpingspotentieel er in deze Oostenrijkse druif schuilt. Wie op zoek is naar iets anders dan de bekende witte druiven, vindt in Grüner Veltliner een verrassend veelzijdige optie.